presented by
hotel enfrente arte Ronda

ANDALUCIA PERSONAL

about
bands
local guides
pioneers
press

AGENDA PERSONAL
TV PERSONAL

bossaball :
volley op trampolines

LINKY BUSINESS
ronda personal
pass time : TILER
sitemap

article found on : cucamonga.be

Cucamonga | VRT Radio 1 | 29-12-2003

Eerst was er niets. En toen schiep God Antwerpen. Met een luide knal genaamd Worst Case Scenario.

In het najaar van '93 liet dEUS voor het eerst voorzichtig van zich horen met de EP Zea. In februari '94 volgde dan Worst Case Scenario. Spoedig groeide het Antwerpse vijftal uit tot een van de beste Belgische bands ooit. De plaat was ook het startsein voor een nieuwe bloei van de Belgische rock.

dEUS bracht later de mini My Sister = My Clock (1995) uit en de cd's In a Bar, under the Sea (1996) en The Ideal Crash (1999). Sindsdien houdt de groep een lange winterslaap, enkel onderbroken door de release van een DVD in 2002 en een glorieus concert datzelfde jaar op Rock Werchter.

Hoe staat het 10 jaar later met dEUS? Uit welk(e) zaadje(s) is de groep geboren? Welke dynamiek heeft de band tot zulke creatieve hoogten gestuwd? En hoe ziet de toekomst eruit? Het zijn maar enkele vragen die Cucamonga probeert te beantwoorden in de vijfdelige reeks dEUS ex machina. Uiteraard wordt daarbij ook ruim aandacht besteed aan de vele bands die rond dEUS cirkelen en soms een heel eigen leven zijn gaan leiden.

STEF KAMIL CARLENS: Muziek, je moet er moe van zijn daarna, vind ik. TOM BARMAN: Allé alle meisjes waren verliefd op hem en alle jongens wilden hem zijn. RUDY TROUVÉ: Zelf was ik er heel hard van overtuigd dat dat een grote groep ging worden. JULES DE BORGHER: Ik denk echt dat de samensmelting van die mensen maakte dat het zo werd.

artiest: dEUS
song: Nothing really ends
uit: Live @ Rock Werchter 2002
label/referentie: Studio Brussel-opname/niet in de handel

Nothing really ends, zeker dEUS niet. Die opname is vorig jaar gemaakt op Rock Werchter tijdens het laatste concert van dEUS in ons land. De laatste cd dateert zelfs al van 1999. Maar we kunnen de fans geruststellen: volgend jaar komt de vierde langspeler van dEUS uit, de groep is er momenteel hard voor aan het repeteren.

En ook volgend jaar zal het tien jaar geleden zijn dat Worst case scenario uitkwam, het langspeeldebuut van dEUS. Dat was begin februari 1994. En dat is voor Cucamonga de aanleiding om vijf maandagen lang terug te blikken op de turbulente geschiedenis van een van de beste Belgische bands ooit. Vanavond gaat het over de periode vóór Worst case scenario. Maar eerst een flashback naar eind jaren '80. De Belpopgolf van de eighties was voorbij en de Belgische rock lag op apegapen.

TOM BARMAN: Ik was niet zwaar onder de indruk. Ik stoorde mij aan de teksten, ik stoorde mij aan de accenten, ik stoorde mij aan het slaafs naspelen van grote buitenlandse voorbeelden. De algemene sfeer was er een van onverschilligheid, tegenover ons dan. En misschien ook onbegrip en ook iets van het op de lauweren rusten, zo van: we hebben The Scabs en we hebben The Wolfbanes en dat doet het goed hier en voor de rest: Belgische muziek, daar gaan we ons niet mee bezighouden.

Tom Barman, die dan maar snel zelf op een podium kroop. En dat debuut van dEUS herinnert hij zich nog perfect:

TOM BARMAN: Dat was 20 november 1989. Ik herinner me dat iemand het toen fonetisch op de affiche had gezet: d-e-j-u-s. Met andere woorden dat we daar allemaal "dedju" zegden. En dan is dat snel veranderd naar Deus. En mijn goede vriend Serge De Beukelaer heeft had toen een T-shirtje gemaakt en hij is met de kleine d afgekomen. Wat was de bedoeling? Nummertjes spelen die we goed vonden. Het waren allemaal covers in het begin. Ons eerste optreden waren covers van The Ramones, Jimi Hendrix, The Pixies, The Velvet Underground, Violent Femmes. Daar was toen nog geen sprake van nummers zelf schrijven, dat is pas later gekomen. Één jaar hebben we dat zo gedaan en dan ben ik met nummers afgekomen. Ik herinner mij dat eerste nummer, de periode dat ik Stef leerde kennen, Rudy, Mark Meyers, dat waren allemaal mannen die covers zagen als een soort van plezier, maar het serieuzere werk zelf nummers schrijven vonden. En dat heeft mij wel op een of andere manier geïnspireerd, zo van: dat is toch interessanter. Dan ben ik dat serieuzer gaan nemen en Stef heeft me daar heel hard in gestimuleerd. Want Stef was toen absoluut het grote talent, de grote man en de grote belofte. Alle meisjes waren verliefd op hem en alle jongens wilden hem zijn. Stef beschouwde ik als ­ ik herinner me dat in die termen ­ "te hoog gegrepen voor dEUS". Hij was trouwens bezig met A Beatband. Tot op een bepaald moment hij het zelf voorstelde. En dan heb ik Wouter, de gitarist toen, ontslagen. En hij zei: "wie vervangt mij?". Ik zei: "de Stef". Tja

artiest: A BEATBAND
song: Big black TV cat
cd: Jintro travels the word in a skirt
label/referentie: Jack & Johnny/eigen beheer/CD 543210

Big black TV cat van A Beatband, de groep waarin Stef Kamil Carlens speelde vóór hij in dEUS stapte. A Beatband werd later Moondog Jr en nog later Zita Swoon. Big black TV cat staat op Jintro travels the word in a skirt, een mini-cd uit 1993. Maar met ons dEUS-verhaal zitten we twee jaar vroeger. Stef Kamil Carlens:

STEF KAMIL CARLENS: Omdat ik toen vaak met Tom omging, zijn wij samen in een huis beland, wat een fantastische speling van het lot is geweest, achteraf gezien. En dan zijn wij muziek blijven maken, voor een heel lange tijd en altijd intenser en intenser. Daar ben ik hem ongelooflijk dankbaar voor. Dan hebben wij een demo opgenomen, wij hebben concertjes gedaan hier en daar, cafés. En dan is die groep uit elkaar gevallen, maar de demo die we toen gemaakt hadden, was al vertrokken naar de Rock Rally. We werden geselecteerd en op dat moment was er alleen Tom. En dan hebben wij in zeven haasten een groep bij elkaar gezocht.

CRAIG WARD: And I rehearsed with them for a week or two. For some reason I thought: "I don't particularly want to do this right, I don't want to stay in Belgium and get a band together and try to pursue seriously, it's not where I'm at right now". So I didn't and I went home.

En "home" was Schotland. Je hoorde Craig Ward, die begin '92 in Antwerpen rondhing. Ruim drie jaar later werd hij tóch lid van dEUS, maar dat verhaal hoor je over twee weken. Nu terug naar het voorjaar '92. Dankzij de Rock Rally mocht dEUS toen voor het eerst een beetje van de roem proeven.

STEF KAMIL CARLENS: Ik weet nog wij voor elke stap van de Rock Rally telkens nieuwe mensen hebben moeten zoeken. En dat groeide en

KLAAS JANZOONS: en dan voor de halve finale had Tom mij gevraagd of ik voor één of twee nummers een vioolpartij kon spelen. Dat ging goed en ik ben dan gebleven. Ik voelde me direct thuis in de muziek.

artiest: dEUS
song: Song for a jacket
cd: Humo's Rock Rally finale '92
label/referentie: EMI/EMI/7990902

Song for a jacket, een van de drie nummers die dEUS op 29 maart 1992 op de finale van de Rock Rally speelde. Die werd gewonnen door Charlie 45. dEUS haalde het niet, evenmin als Nemo, Jef Mercelis of The Sideburns, de vorige groep van Joost Zweegers van Novastar. Maar dat dEUS naast een podiumplaats greep, smaakte achteraf toch wat bitter. Klaas Janzoons:

KLAAS JANZOONS: Ik ga niet ontkennen dat het een ontgoocheling was. Natuurlijk wilden wij wel winnen. Zeker in die tijd konden wij dat geld goed gebruiken, we waren allemaal straatarm. We hadden sowieso niet verwacht dat we gingen winnen, maar we hadden ergens wel gehoopt. Het was wel goed, maar het was toch bijlange nog niet wat het daarna geworden is. Het was maar een begin en daarom is het goed geweest dat we niet zijn geëindigd op een podiumplaats, omdat we dan misschien te lui waren geworden. We hebben echt nog heel hard gewerkt daarna.

TOM BARMAN: We hadden met de Rock Rally al nummers als "Violins and happy endings" die voor ons vintage dEUS waren, waar de viool een belangrijke rol in had. In de Rock rally speelde Stef nog gitaar en dan is Stef naar bas verhuisd en is Mark Meyers bij ons komen spelen.

STEF KAMIL CARLENS: Waarom ben ik bas gaan spelen? Omdat we geen bassist vonden waar ik iets aan vond. Dus ik zei: "Kom, zal ik het rap doen? We vinden hier toch niemand?". Als er een superbassist was langsgekomen, dan was ik gitaar blijven spelen. Of iets anders. Of dansen en wat zingen, ik weet niet wat ik dan had gedaan, maar ik had wel mijn plaatsje gevonden.

TOM BARMAN: '92 is het moment dat het echt een groep wordt, een concept met een visie en met een goesting en met een sound.

KLAAS JANZOONS: dEUS was in die tijd - en nog altijd, maar in mindere mate - een groep die grenzen wou verkennen en oversteken. En een viool was toch een beetje grensverleggend, zeker de manier waarop ik ze gebruikte. Je kunt een viool gebruiken als een viool, maar met de manier waarop ik mijn viool gebruik, maakt het eigenlijk niet uit of het een viool is of iets anders. Ik gebruik het meer als een percussie-instrument, heel ritmisch. dEUS wou geen klassieke pop- of rockgroep zijn. Als het een harp was geweest en het had goed gepast, dan was het ook goed geweest.

artiest: dEUS
song: Teachers
cassette: Crazy & tonedeaf
label/referentie: demo/niet in de handel

dEUS met Teachers van Leonard Cohen, eind '92 thuis opgenomen voor een democassette. Van de vijf muzikanten die Worst case scenario zouden gaan maken, waren er toen al drie present: Tom Barman, Stef Kamil Carlens en Klaas Janzoons. De vierde wordt drummer Jules De Borgher. Hij had aan de Jazz Studio gestudeerd en was 10 à 15 jaar ouder dan de drie anderen. Die waren toen net géén of net wél 20. In tegenstelling tot hen had Jules De Borgher al een gevuld muzikaal leven achter de rug, bijvoorbeeld bij de postpunkgroep The Idiots. Maar het was niet om zijn muzikale kwaliteiten dat Barman hem had gecontacteerd.

JULES DE BORGHER: Ik ben eigenlijk begonnen als chauffeur, ik ben meegereden met mijn camionette op de eerste kleine tournee in Spanje. Toen voelde je al, vooral de combinatie Stef en Tom, dat er genoeg vibe aanwezig was om een tent op zijn kop te zetten. Wat me er niet aan deed denken dat ik erbij zou spelen, dat was eigenlijk louter toevallig. Ze zagen de drummer niet goed zitten en de volgende keer ben ik met hen mee geweest, ook naar Spanje.

En het was Marc Willems die toen door Jules De Borgher is vervangen. Dat dEUS in Spanje kon toeren, kwam door hun toenmalige manager, Filip Eyckmans, een vriend uit Antwerpen, maar

KLAAS JANZOONS: die woonde in Spanje en dan heeft hij een cafétoer in Madrid voor ons georganiseerd, waar we voornamelijk gratis speelden of voor de drank. Maar het belangrijke was dat we er zelf heel veel hebben uit geleerd en dat we toch het gevoel hadden dat we al serieus bezig waren, want we waren toch op tournee. Het maakte de groep heel hecht.

TOM BARMAN: Wij wilden optreden, wij wilden ons amuseren, wij wilden lawaai maken. Dat was allemaal nogal vrij onbezonnen en spontaan en ik herinner me niet dat daar een zwaar muzikaal plan achter zat.

Na de eerste en de tweede tournee in Spanje bleef gitarist Mark Meyers daar plakken en werd hij vervangen door Rudy Trouvé. Die had al met Stef Kamil Carlens gejamd, maar dEUS zelf kende hij nauwelijks. Wél had hij ooit de cassette gehoord met de allereerste opnamen van de groep

RUDY TROUVÉ: Zelf hadden ze gezegd dat ze nogal Dinosaur Jr en Sonic Youth-achtige dingen deden. En dat kasseitje was met heel engelachtige samenzang en héél, héél braaf. Later heb ik nog eens een cassette gekregen. En ik dacht een beetje dat het een vergissing was, dat het een plaatopname van iets was, want dat was echt wel spectaculair beter, met Knitting factory-invloeden en Ribot-achtige solo's. Het trok me zeer aan om erbij te gaan spelen omdat ik rotsvast overtuigd was van de kwaliteit van de groep.

En het is uit die tweede demo dat we daarnet Teachers hebben geplukt. Toen Trouvé erbij was, maakte dEUS opnieuw thuis demo-opnamen. En jawel hoor, ook dit nummer was er toen bij:

artiest: dEUS
song: SUdS & SodA
uit: No more soda for Clarence
label/referentie: demo/niet in de handel

De oudst bewaarde versie van SUdS & SOdA, de song waarmee dEUS in de tijd van Worst case scenario veel deuren heeft geopend. Het staat op No more soda for Clarence, een democassette met vier thuisopnamen en ook al twee nummers die met Peter Vermeersch en Pierre Vervloesen zijn opgenomen. Met hen blikte dEUS Worst case scenario in en daarvoor al de EP Zea. Dat was de eerste release van de groep, verschenen in de zomer van 1993. En het was toen duidelijk: dEUS brandde van de ambitie.

JULES DE BORGHER: We waren op zoek naar iets anders, iets waarvan we konden zeggen: "Dat heeft nog niemand gehoord". En ik denk dat we daarin zijn geslaagd. Of dat nu allemaal zo beredeneerd is gebeurd, dat is nu ook weer niet het geval. Ik denk echt dat de samensmelting van die mensen maakte dat het zo werd.

RUDY TROUVÉ: Zelf was ik er heel hard van overtuigd dat het een grote groep ging worden. En ook iedereen in dEUS was daarvan overtuigd. Dat is ook een van de redenen waarom het een grote groep is geworden, denk ik. Ik denk dat je dat ook wel uitstraalt en een gezonde arrogantie hebt die ervoor zorgt dat je je op een andere manier opstelt. Iedereen van dEUS en ikzelf hebben dat ook altijd gehad: nooit de ambitie om muziek te maken voor Vlaanderen of België.

STEF KAMIL CARLENS: Ambitie is in dit geval een erg dubbel begrip, denk ik. Want wat ik eigenlijk wilde, waren kicks. Dat klinkt een beetje plat, maar het is wel een beetje zo. Ik wou energie, ik wou met die gasten iets maken dat mijn hart sneller deed kloppen. Voor mij was dat iets heel lichaamelijks en dat is nog altijd zo. Muziek, je moet er daarna moe van zijn, vind ik. Je hebt ambitie in die zin dat je succes wilt hebben, dat je wilt dat de mensen je werk kennen. En je hebt ook de ambitie iets te willen maken dat een schoonheid heeft of een inhoud heeft of iets dat je helpt die ontploffing te genereren. Liefst een combinatie van al die dingen. In die zin wist ik dat wij met iets bijzonders bezig waren omdat ik dat mooi vond en omdat dat mij hielp te ontploffen. En dan was er nog de hoerenchance: al die mensen waarmee ik dat samen deed, waren fantastische gasten. Met je gat in de boter, hé.

STEF KAMIL CARLENS: Maar ambitie in de zin van: we moeten dat naar buiten brengen, we moeten de wereld laten weten dat dat hier speciaal is, dat had ik niet. Dat heb ik nu wel, maar dat heb ik moeten leren. Tom had dat wel en ik ben heel blij dat hij dat heeft, want ik heb het van hem geleerd en dat het belangrijk is dat naar buiten te brengen.

artiest: dEUS
song: Great American nude
cd: Zea
label/referentie: Great American Nude/Bang/1

TOM BARMAN: De belofte hier weg te gaan en dingen te doen die veel spannender zijn dan in De Zieken Hond in Ieper te spelen. PETER VERMEERSCH: Het is soms een bende schilders die bezig is, zonder borstels, maar met drumstokken en gitaren. KLAAS JANZOONS: Onze enige bezigheden waren overleven, wat op straat spelen om wat geld te verdienen, op café gaan en repeteren. STEF KAMIL CARLENS: Een café met publiek dat dat goed vond, dat was al een hele wereld voor mij, dat maakte al heel gelukkig. PIERRE VERVLOESEM: Je n'écoute absolument pas ce genre de musique. Ça me fait penser à plein de trucs que je n'aime pas.

artiest: dEUS
song: Right as rain
cd: Zea
label/referentie: Great American Nude/Bang/1

dEUS met Right as rain uit Zea. Die EP met drie songs verscheen in de zomer van '93. Evident was dat niet, want de Belgische muziekindustrie had toen nog geen greintje interesse in dEUS:

KLAAS JANZOONS: We hadden echt het gevoel "we moeten door". Iedereen was fulltime bezig met de groep, niemand werkte. Onze enige bezigheden waren overleven, wat op straat spelen om wat geld te verdienen, op café gaan en repeteren.

TOM BARMAN: Ik herinner me dat we hier de platenfirma's hebben afgedaan. Het is moeilijk om dat niet te romantiseren of dat met de saus van de nostalgie op te spicen, maar ik herinner me een algemene inertie en desinteresse.

JULES DE BORGHER: Het is voor iedere beginnende groep hetzelfde: je moet het allemaal zelf doen, zelf jeugdclubs opbellen om optredens te versieren, zelf geld bijeen schrapen. Ofwel heb je geluk en val je op iemand die in je wilt investeren, wat bij ons het geval was omdat we toch wel een manager hadden die echt wel achter de groep stond en die er geld heeft ingestoken, die erin geloofde.

RUDY TROUVÉ: Het is ook niet onbelangrijk voor de groei van dEUS dat er mensen achter zaten, het management Musickness, ook jonge halfalternatieve figuren, maar die waren er wel direct op een zakelijke manier mee bezig. Dat gaf direct een fatsoenlijke ondersteuning.

Je hoorde achtereenvolgens Klaas Janzoons, Tom Barman, Jules De Borgher en Rudy Trouvé. Zea kwam uit op Jack & Johnny, het labeltje van Filip Eyckmans en Christian Pierre, de toenmalige managers van dEUS. Eyckmans runt momenteel een hotel en een opnamestudio in Ronda in Spanje, maar Christian Pierre houdt de zakelijke touwtjes nog altijd strak in handen. Dat er toen in '93 niemand in dEUS interesse had, riep bij hem een dubbel gevoel op.

CHRISTIAN PIERRE: Ja, de ontgoocheling. Neen, omdat we toen enorm zelfzeker waren, superarrogant. Dat was de beste manier om te overleven: heel cowboyachtig. We hadden ons direct ingedekt met: "fuck you, we doen dat zelf, we zullen het wel zien, ze zullen het geweten hebben achteraf".

KLAAS JANZOONS: We waren wel zelfverzekerd. We hadden echt het gevoel dat we iets kunnen bereiken met die groep. Dat is ook de leeftijd. Ik was toen 17 jaar, we waren allemaal rond de 20. Dus je kunt je nog heel veel permitteren, want als je valt, dan val je niet zo diep.

Trouwens, niet alleen de platenfirma's wilden niet mee. Toen Zea uit kwam, is die wel eens in Cucamonga en in een paar uithoeken van Studio Brussel gespeeld, maar voor de rest werd die EP nauwelijks gedraaid op de radio.

TOM BARMAN: Ik herinner me te rijden naar een optreden in De Zieken Hond in Ieper. Wij waren naar Studio Brussel aan het luisteren van: "speel dat nu, speel dat nu". Het werd niet gespeeld.

artiest: dEUS
song: W.C.S. (First dRAFT)
cd: Worst case scenario
label/referentie: Bang/Bang/20504

Een paar maanden na de release van duizend exemplaren op het label Jack & Johnny van Filip Eyckmans en Christian Pierre werd Zea opgepikt door Bang. Dat was toen zowat het kleinste Belgische label. Maar Bang geloofde in de groep en betaalde voor de opname van de eerste langspeler Worst case scenario, waaruit je daarnet het bijna-titelnummer kreeg: W.C.S. (First dRAFT). dEUS heeft die cd opgenomen met producers Peter Vermeersch en Pierre Vervloesem, die toen in X-Legged Sally speelden.

RUDY TROUVÉ: Het was mijn idee om met Peter Vermeersch te werken omdat dat iemand uit de alternatieve jazzhoek was en hij volgens mij veel meer ging bijdragen dan iemand die in hetzelfde straatje als wij zaten. Dat heeft zeker resultaat gehad: Peter en Pierre hebben heel goed werk geleverd aan die plaat.

TOM BARMAN: Je voelt je in goede handen. Dat is iemand die zijn muziek kent, die zijn klassiekers kent, maar tegelijkertijd er totaal niet blasé tegenover staat en wil experimenteren, die niets te belachelijk of te idioot vindt om te proberen.

RUDY TROUVÉ: Het belangrijkste aan de rol van een producer, zeker in een groep waar de ego's nogal hoog oplaaien, is dat je een scheidsrechter hebt, iemand die de ideeën wat sorteert. Peter was daar ook geweldig in. Over elk idee, ook het meeste domme, zei hij: "dat is een goed plan, we kunnen dat misschien straks eens proberen". En dan werd dat niet geprobeerd, tenzij hij dat écht een goed plan vond.

TOM BARMAN: Veel heeft te maken met chemie, met warm-koud, zoet-zuur, een schone balans tussen dingen. We keken indertijd heel hard op naar Peter voor zijn weirde muziek die hij maakte met X-Legged Sally. Ergens wilden we daar ook wel bijhoren. Het was een soortement van licht contrair, licht snobistische beslissing van ons: we gaan niet gaan voor de Jean Blautes of diegene die alle Belgische groepen, eh, we gaan daar niet voor gaan. En Peter is een gast die grave muziek maakt. Hij zou een Amerikaan kunnen zijn, hij zou een Chinees kunnen zijn, dat hoor je niet dat dat Belgisch is. Terwijl je dat wel hoort, achteraf gezien. Maar Belgisch was toen voor ons een scheldwoord.

artiest: X-LEGGED SALLY
song: The shah of blah
cd: Killed by charity
label/referentie: Sub Rosa/Bang/SR69

The shah of blah uit Killed by charity, een van de twee cd's die X-Legged Sally begin jaren '90 met Bill Laswell in New York heeft opgenomen. Voor Peter Vermeersch en Pierre Vervloesem was Worst case scenario de eerste productieklus.

PIERRE VERVLOESEM: C'est un truc qu'on n'aurait pas accepté avant les deux disques qu'on a fait avec Bill Laswell. C'est en revenant de New York la deuxième fois qu'on s'est dit: "ce n'est quand même pas difficile, on peut faire ça aussi".

PETER VERMEERSCH: Ik ging direct voor de bijl. Omdat het zeer fris en vitalistisch was en ook goede nummers. En het was ook een heel leuke band om naar te kijken, hoe ze bezig waren met hun instrumenten. De ene kon al wat beter spelen dan de andere, maar het deed er niet toe en dat vind ik altijd een goede mentaliteit. Wat primeerde was: we willen iets vertellen, zo'n soort energie die me heel veel deugd deed om te zien dat dat nog bestond, want ik had de indruk dat alles aan het indommelen was. Ik vroeg me dikwijls af: "waar zijn die groepen die één keer van hun kas maken?". Het was de periode dat je het kon beginnen studeren op school. Dan is het meestal: ai, ai, laten we ons hart maar vasthouden. Het is ook niet toevallig dat Tom uit de film komt. En Rudy is een schilder. Het is vaak zo dat de echt goede impulsen komen van mensen die niet uit muziekmiddens komen. Die komen nogal vaak van mensen die met andere disciplines bezig zijn en die er volledig voor gaan. Er wordt op een andere manier omgegaan met teksten en muziek. Het is soms een bende schilders die bezig is, zonder borstels, maar met drumstokken en gitaren. En dat geeft een heel ander gevoel, die zijn zeer intuïtief bezig met die muziek, die maken die gewoon.

Peter Vermeersch had dus meteen een boontje voor dEUS, maar met zijn kompaan Pierre Vervloesem lag dat helemaal anders.

PIERRE VERVLOESEM: Je n'écoute absolument pas ce genre de musique. Ça me fait penser à plein de trucs que je n'aime pas. Je pense qu'ils l'ont senti assez vite.

Verrassend, zeker als je weet dat Vermeersch & Vervloesem later ook nog met Mad Dog Loose hebben gewerkt. En dat Pierre Vervloesem onlangs nog Monsoon heeft geproducet.

PIERRE VERVLOESEM: Ce n'est même pas un challenge, c'est un travail. Quelque part c'est gai de se dire qu'on a réussit, qu'on l'a fait. Il n'y avait pas de morceaux que je détestait vraiment, que je ne pouvais pas entendre. Ce n'était pas à ce point-là, mais je n'ai pas d'affinité particulière avec eh. C'est plaintif, ce n'est pas très frais, ni riant, beaucoup de mid-tempo et la voix de Tom, qui a une voix fantastique, mais que je déteste vraiment, la voix d'un type de 55 ans qui a bu du whiskey toute sa vie. C'est mon problème, ce n'est pas mon genre de voix.

Hier wordt toch wel een kleine mythe doorprikt! Want is het niet vreemd dat je een groep producet waar je niet van houdt? Of doet het er niet toe? En draait die job niet in de eerste plaats om de muziek?

PIERRE VERVLOESEM: C'est être un peu le chef du planning, quoi. C'est beaucoup ça, parce que pour le reste ce n'est pas la production où on met des violons, où on choisit de remplacer le bassiste par un autre bassiste, de transformer le morceau en reggae, ce n'est pas du tout comme ça. Ils jouent, on enregistre et on fait un disque, c'est tout.

PETER VERMEERSCH: Je moet er vooral voor zorgen om in de studio een soort concertsituatie te creëren, omdat het vooral met de nummers die ze toen hadden een zeer grote live-band was. Als je die zou gaan uitrafelen dan denk ik dat de ziel, het kloppende hart uit alle nummers zou verdwijnen. Dus het was kwestie om ervan te maken dat wij zorgden dat ze zich kunnen amuseren, dat er tijd is om te experimenteren en dingen bovenop te gaan doen. Je kunt nonchalant zijn, non-conformistisch en een dadaïstische aap zoveel je wilt ­ dat ben ik zelf ook ­ maar een afspraak om 10 uur is om 10 uur. Daarbinnen kun je de grootste anarchist ter wereld zijn en mag je doen wat je wilt. Dat was soms hilarisch, vooral de eerste dagen was het moeilijk om die mensen van dEUS duidelijk te maken: "kom maar af om 10 uur en zorg dat je er bent om 10 uur, fris gewassen en gedoucht". Die kwamen de eerste dagen som om 1 uur binnen en die ogen waren nog klein, er zat nog veel party in de kop. En dan moet je effe de pet van papa opzetten en heel onnozel gaan zeggen dat het zo niet verder kan en dat soort dingen.

artiest: dEUS
song: Hotellounge (BE THE dEATH OF ME)
cd: Worst case scenario
label/referentie: Bang/Bang/20504

dEUS met Hotellounge (BE THE dEATH OF ME). De cd Worst case scenario is in België verschenen in februari 1994. Op dat moment onderhandelde de band al met het Britse label Island over een internationale release. Maar de groep lag toen dus wel onder contract bij Bang.

KLAAS JANZOONS: We hebben ons dat heel hard beklaagd, maar uiteraard kun je dat niet weten en misschien zou dat niet gebeurd zijn als we niet bij Bang hadden getekend. Je weet niet hoe de zaken gelopen zouden zijn. Feit is dat door met Bang te kunnen tekenen we toch weer een stap verder waren. En door die stap verder te zijn, nieuwe moed hebben gekregen, in Engeland zijn gaan spelen en daar is dan die bal beginnen rollen.

RUDY TROUVÉ: Toen we in Engeland onze eerste showcase deden, hadden we het geluk dat er iemand geïnteresseerd was en vanaf ­ ik denk dat dat nog altijd zo werkt ­ vanaf dat er één platenfirma geïnteresseerd is, is elke platenfirma geïnteresseerd, want ze zouden wel eens iets kunnen missen.

CHRISTIAN PIERRE: En dan is er ook het toeval natuurlijk, want de persoon die ons heeft gevonden, heeft ons die avond zelf niet live gezien. De A&R-man van Island Records had het alleen maar gehoord van mensen die hij kenden in de zaal: "je hebt de groep van het jaar of van je leven gemist, je bent te laat". Die stond de week erna in Gent.

TOM BARMAN: Je kunt ook zeggen: "is het goed geweest dat we bij Island hebben getekend?". Want ze waren allemaal in ons geïnteresseerd en ze hadden allemaal goede voorwaarden, er waren er zelfs met betere voorwaarden. Maar wij kozen voor het label. We hebben op een jeugdachtige manier gekozen voor de romantiek. Wij wilden hetzelfde labelke op onze platen als Grace Jones, als Tom Waits, als PJ Harvey, als U2, als Bob Marley. Dat speelde in onze gedachten en dat voelden ze ook heel hard. Want wat krijg je daar? Ze krijgen daar vijf Belgskes binnen. Die mannen zijn zo doorwinterd, die weten zo goed hoe ze het moeten aanpakken. Uiteindelijk hebben we daar ook niet zo'n ongelooflijk contract getekend, maar het was onze ticket naar away, de belofte hier weg te gaan en dingen te doen die veel spannender zijn dan in De Zieken Hond in Ieper te spelen.

artiest: dEUS
song: Jigsaw you
cd: Worst case scenario
label/referentie: Bang/Bang/20504

En away was dEUS. Want eens Worst case scenario werd uitgebracht, ging het plots heel snel. In België schoot de populariteit de hoogte in. In september '94 werd de plaat internationaal uitgebracht en draaide MTV de clips grijs. dEUS werd zelfs geselecteerd voor de MTV Music Awards.

JULES DE BORGHER: Ik heb de indruk dat we toen echt op de juiste plaats op de juiste tijd zaten, dat er toen echt wel ineens een leemte was, een leemte na TC Matic. Iedereen zat op iets te wachten blijkbaar en toen waren wij er toevallig. Ik schrijf dat echt toe aan het toeval: toevallig opgepikt, toevallig waren we niet slecht, waren we live interessant om te zien en ineens is er iets geboren dat boomt.

TOM BARMAN: Natuurlijk hadden we dat niet verwacht, zeker niet na de lauwe ontvangst van "Zea". Dat was niet minder dan een bom, ook dat weet ik fysiek nog heel goed. Ik was iets aan het doen in mijn kamertje, Studio Brussel stond op en dan zo een hotlist of hoe het toen ook noemde: op nummer 1 dEUS en dan "SUdS & SodA" dat werd er doorgejaagd. Ik zette dat luider en dat ging zo van beneden naar boven, een afwisseling van opwinding, fierheid, alles door mekaar. Dat was zo, woowpffoet, je voelde dat dat zo op gang kwam.

STEF KAMIL CARLENS: Als ik iets deed, op mijn gitaar alleen of met een groep, dan marcheerde dat. Ik kan dat, ik heb talent. Tien jaar geleden zou ik zoiets nooit gezegd hebben, maar ik denk dat het zo is. Dus dat was niet helemaal een verrassing voor mij. Ik had al veel reacties gehad, al is dat van mijn moeder of van mijn beste maat. Ik had dat al meegemaakt, dat was al een paar jaar bezig, dat succes voor mij. Omdát ik niet op de hoogte was van die ambitie van die radio of die tv of die grote festivals, daar was ik niet mee bezig. Een café met publiek dat dat goed vond, dat was al een hele wereld voor mij, dat maakte al heel gelukkig. Ik kan je verzekeren dat als de Stef Kamil die ik vandaag ben op die MTV Awards zou zitten, ik me zou doodflippen. Ik zou denken: "wow, ik zit hier gewoon tussen". Ik zat tussen Neneh Cherry en Youssou N'Dour. Die zaten naast mij (verschuift een stoel) hier, op deze stoel. Voor mij zat Björk en Naomi Campbell, daar zat U2. Iedereen zat daar, Aerosmith, wij zaten daar tussen, ongelooflijk. Iedereen vroeg zich af wie wij waren. Wat een supermaffe ervaring. Maar op dat moment drong dat niet tot mij door. Ik was daar nog niet klaar voor, ik zat nog in mijn café of zo.

artiest: dEUS
song: Secret hell
cd: Worst case scenario
label/referentie: Bang/Bang/20504

RUDY TROUVÉ: Ik heb altijd geraisonneerd van prioriteit te geven aan bepaalde dingen, maar periodiek.

TOM BARMAN: Je ne regrette rien, daar gaat het niet over, maar ik denk dat dat in Engeland veel kapot heeft gemaakt.

STEF KAMIL CARLENS: Ik wou eigenlijk ook al weg toen en ik was trouwens de eerste die dat zei en Rudy was degene die me overtuigd heeft om dat niet te doen.

CRAIG WARD: He didn't ask me to be antyhing. He knew what I did, you know.

artiest: dEUS
song: Only a colour to her
cd: My sister = my clock
label/referentie: Bang/Bang/20510

Only a colour to her van dEUS. Het staat op My sister = my clock, een mini-cd uit 1995. De vorige aflevering van onze serie dEUS ex machina ging onder meer over het ongelooflijke jaar 1994. Maar ook '95 was niet slecht voor dEUS. De groep stond bijvoorbeeld hoog op de affiche van Torhout/Werchter. En toen was dat nog uniek voor een Belgische band. dEUS was in '95 uitgegroeid tot een Europese subtopper. Commercieel gezien, want wij vinden hier bij Cucamonga dat dEUS kwalitatief bij de absolute top hoorde. Maar de grote doorbraak is er dus nooit gekomen.

TOM BARMAN: Ik denk dat dat een combinatie is van ons zelf net iets te goed te amuseren met af en toe onze weirdness. Dat moesten we van overal horen, wat we honestly, toch van mijn kant, niet zo aanvoelden. Wij maakten de muziek die we beluisterden, wij maakten een mix van schone nummers met wat lawaai van Beefheart, met de free jazz-attitude van Don Cherry. En dat zijn we misschien gaan cultiveren: "jullie vinden dit weird, wacht, we zullen nu eens iets weird doen". Die free spirit die we etaleerden, iedereen mag van instrument veranderen en als Klaas nu wil beginnen te praten en niet op zijn viool spelen, dan doet hij dat maar. Eigenlijk basically doen wat er in je opkomt. Het kan fantastische dingen opleveren en het heeft fantastische dingen opgeleverd, maar het kan ook volledig self-indulgent arty farty gezeik zijn. En die optredens hebben we ook gedaan.

Je herkende natuurlijk Tom Barman. Nu hij kan terugblikken, noemt hij vooral My sister = my clock het pijnpunt.

TOM BARMAN: Ik vind dat een van de zaken waarmee we te veel zijn opgegaan in onze dinges. Stef zal me vermoorden als ik dat zeg, denk ik, en Rudy zeker, maar ik vond dat niet nodig.

Maar dat betekent niet dat Tom Barman vindt dat er geen mooie songs op My sister = my clock zouden staan. Integendeel!

TOM BARMAN: Ik vind "Little ghost" het mooiste Stef Kamil Carlens-nummer, ik vind dat een pareltje. Maar de rest vind ik indulgence. Je ne regrette rien, daar gaat het niet over, maar ik denk dat dat in Engeland veel kapot heeft gemaakt. Veel kapot, dat klinkt zo dramatisch. Op dat moment, na "Worst case scenario" met een kortere "In a bar, under the sea" komen, dan had het er helemaal anders uitgezien. Maar het is zo gegaan en het heeft geen enkele zin om daarover te zitten piekeren.

artiest: dEUS
song: Little ghost
cd: My sister = my clock
label/referentie: Bang/Bang/20510

Little ghost uit My sister = my clock. Een gemiste doorbraak dus, maar de schuld daarvoor ligt niet alleen bij dEUS.

TOM BARMAN: Als ik nu zie met wat voor een ongelooflijke honger er wordt gesprongen op de Scandinavische scene. Dat is nooit gebeurd hier, terwijl er hier veel betere dingen gebeuren. En dat komt omdat er met onze locatie, met ons land, met de Belgen, met ons imago iets is dat het from the start gewoon veel minder interessant maakt. Scandinaviërs, IJslanders zijn gewoon exotischer. Ik ben vaak ziek geweest van de racistische manier hoe er ­ zeker in Engeland ­ over Belgen werd gesproken. Allemaal goede recensies, daar niet van, maar ze kunnen het niet nalaten in de eerste alinea België tot de grond af te kraken.

Maar ook de geschiedenis is voor interpretatie vatbaar. Rudy Trouvé vindt het onzin om te zeggen dat dEUS is blijven hangen.

RUDY TROUVÉ: Dat is iets wat achteraf gevonden wordt. Zelf vind ik dat helemaal niet. Bij de platenfirma's zag je het Nirvana-effect: alles werd getekend wat maar enigszins alternatief was, ook al snapten ze het niet, omdat ze dachten dat het misschien de nieuwe Nirvana wordt. Dat werd zeker van ons verwacht. Maar zelf heb ik nooit dat gevoel gehad. Ik wist iets van verkoopscijfers in de underground en ik bezag dEUS als een undergroundgroep, een grote undergroundgroep, maar een undergroundgroep. En als je dan nagaat dat van die eerste plaat 250.000 stuks zijn verkocht. Ik vond dat waanzinnige verkoopcijfers.

CRAIG WARD: dEUS has a reputation for being a bit weird or experimental or avant-garde or whatever. I always thought it was extremely tuneful and accessible and likeable. And they looked cute, you know.

RUDY TROUVÉ: Een definitie van popmuziek kan zijn ­ en zo bekeken wij popmuziek ­ dat je het ook aan een kampvuur kunt spelen op een akoestische gitaar, dat het een liedje is dat je gezelschap vrolijk mee kan zingen, bij wijze van spreken. Hoe dissonant en chaotisch het soms overkwam, dat element was er altijd wel in aanwezig.

artiest: dEUS
song: The horror partyjokes
cd: My sister = my clock
label/referentie: Bang/Bang/20510

The horror partyjokes ook nog uit My sister = my clock. En daarvóór hoorde je Rudy Trouvé en Craig Ward. Alles is natuurlijk relatief: in Europa speelde dEUS in zalen die je kunt vergelijken met de Botanique of de AB. Er zijn veel bands die daar jaloers op zouden zijn. Een zaak staat wel vast: in de Verenigde Staten is dat dEUS nooit gelukt. Dat heeft voor een stuk met ongeluk te maken. Zo heeft Jules De Borgher ooit zijn voet gebroken aan de vooravond van een Amerikaanse tournee. dEUS heeft ook pech gehad met de Amerikaanse platenfirma. En bovendien had de groep moeite met de ietwat corrupte mentaliteit ginds. Klaas Janzoons:

KLAAS JANZOONS: Wij weigerden ook in een hele hoop gewoonten of marketingmanieren mee te gaan. Bijvoorbeeld als je in Amerika op de radio gedraaid wilt worden, dan moet je de belangrijke radiostations afgaan en je moet pizza's meenemen. Of als Belgische groep Brusselse wafels. Als je dat niet doet, dan draaien ze je niet. En iedereen doet dat dus, zelfs de grootste alternativo's en rebellen. Wij voelden ons absoluut niet thuis in dat wereldje.

Maar ook binnen dEUS voelde niet iedereen zich nog thuis. Gitarist Rudy Trouvé speelde in '95 in veel andere bands en dEUS slorpte teveel tijd op.

RUDY TROUVÉ: Ik heb altijd geraisonneerd van prioriteit te geven aan bepaalde dingen, maar periodiek. Dat ik me een bepaalde tijd op iets werp, maar dat dat niet langer dan een paar maanden moet duren en dat ik dan met iets anders bezig wil zijn. En dat is ook een van de redenen waarom ik er uiteindelijk ben uitgestapt, omdat het praktisch gezien niet meer mogelijk bleek. dEUS begon hoe langer hoe tijdrovender te worden, ook psychologisch tijdrovend. Ik ben geen meesterwerk van evenwicht. Het me koesteren in zelfmedelijden is mij niet vreemd en ik heb nogal een onstabiel emotioneel leven. Dat kan van heel uitbundig tot heel depressief gaan en dat kan op dezelfde dag meerdere keren voorkomen. Dat is ook een van de redenen waarom ik graag muziek maak, omdat je daarin emoties definieert.

artiest: KISS MY JAZZ
song: The professional
cd: In a ghosttruck (In a service station)
label/referentie: Heavenhotel/Heavenhotel/HH99021

Kiss My Jazz van Rudy Trouvé met The professional. Je vindt het op In a ghosttruck, een mini-cd van meer dan twintig minuten die eigenlijk niet bestaat. Het zit zo: de muziek is verborgen op de Kiss My Jazz-plaat In a service station. Als je aan het begin van het eerste nummer terugspoelt, dan kun je de songs van In a ghosttruck horen. Een ingewikkelde zaak, maar ook typisch voor Rudy Trouvé. Zijn vertrek uit dEUS was in elk geval geen verrassing. Je hoort Tom Barman, Stef Kamil Carlens, Rudy Trouvé zelf, maar eerst Jules De Borgher.

JULES DE BORGHER: Dat voelde iedereen aankomen. Hij zag er echt tegenop om in zo'n grote machine terecht te komen. En dat zag je eraan: hij werd op het einde destructief en zo, hard aan de drank, hard aan alles en nog wat. Ook muzikaal, ja, soms waren er echt optredens dat hij volledig door het lint ging.

TOM BARMAN: Rudy is zo'n ontzettend productieve mens dat die zich beperkt voelde in het elke avond dezelfde nummers spelen en ondertussen denken aan alle 30 nummers die hij die avond had kunnen schrijven voor zijn soloprojecten.

STEF KAMIL CARLENS: Ik wou eigenlijk ook al weg toen en ik was trouwens de eerste die dat zei en Rudy was degene die me overtuigd heeft om dat niet te doen. Dus in die zin was dat geen schok voor mij. De sfeer was niet echt funky toen hij wegging. Het was al een paar maanden niet echt gezellig op de toerbus.

RUDY TROUVÉ: Er waren veel momenten dat ik overwoog om ermee te stoppen of dat dan weer Stef aan het overwegen was om ermee te stoppen. Je krijgt ook zo'n soort rollenpatroon binnen een vijfmanseenheid en dat wisselt heel hard. Bijvoorbeeld als er iemand depressief is en die is ineens minder depressief, dan wordt er wel iemand anders depressief. Dat is heel gek, het is een soort wisselend rollenspel bij wijzen van spreken.

STEF KAMIL CARLENS: Ook omdat wij heel intens samenleefden. Wij waren altijd samen, we gingen repeteren, we gingen een foto maken samen, we gingen daarna samen op café. Punt. Altijd, wij waren altijd samen, dag en nacht. Dus ja, er waren gewoon spanningen, het groeide uiteen, het klopte niet meer of zo. Je zit met drie songschrijvers, het is niet moeilijk om te begrijpen. Je hebt drie mensen die allemaal veel songs schrijven en die moeten die allemaal kunnen spelen, anders zouden ze ze niet schrijven.

artiest: LIONELL HORROWITZ AND HIS COMBO
song: 4-Children
cd: Au bain marie
label/referentie: Heavenhotel/Heavenhotel/98012

4-Children van Lionel Horrowitz and his Combo, een van de vele bands waarin Rudy Trouvé de voorbije jaren heeft gespeeld. In augustus '95 gaf hij zijn laatste concert met dEUS, maar de beslissing om eruit te stappen had hij bijna een jaar eerder al aan de anderen verteld.

RUDY TROUVÉ: Ik ben er eigenlijk mee gestopt omdat ik mezelf begon te corrumperen. Het is niet zozeer de groep an sich die me corrumpeerde, maar ik begon dingen te doen waar ik mee akkoord ging, maar waar ik achteraf vragen bij had: "Waarom heb ik dat nu eigenlijk gedaan?". Op een zeker ogenblik had ik zoiets van "ik voel mezelf niet meer zuiver op de graat, ik ga ermee stoppen". Dat zat soms in heel kleine dingen. Concreet ben ik ermee gestopt omdat we in Italië speelden voor een heel lauw publiek en iedereen wou een bisnummer spelen en ik wilde geen bisnummer spelen. De rest ging dan een bisnummer spelen en dan dacht ik: "kom, dan zal ik ook maar een bisnummer spelen". Maar dan dacht ik: "Waarom doe ik dat? Ik ben niet meer juist bezig". Ik ben een principiële mens, toen was ik helemaal een principiële mens. Als ik iets beslis, dan moet ik er ook standvastig in blijven. Wat er ook heel hard mee te maken heeft, is dat er is iets heel vreemds is met een groep die serieus bekend geraakt. Je krijgt een soort vervreemdingsproces. Die groep, daar heb je controle over, dat is ook voor een stuk jouw groep, maar na een tijd wordt dat een entiteit op zich waarop je geen vat meer hebt. Niemand van de groep heeft er nog vat op. Het begint een bedrijfachtige, merkachtige naam te worden waarvan je vervreemdt. Dat is een van de dingen waarop ik flipte. Na een tijd worden de nummers die je met liefde en toewijding hebt gemaakt precies labexperimenten die zijn uitgevonden om op je zenuwen te werken. Waarschijnlijk de reden waarom ik in zoveel groepen zit en met zoveel dingen bezig ben, is omdat ik niet al te stabiel ben en behoefte heb aan veel diverse dingen te doen om mij ei kwijt te kunnen. Ik kan het niet goed om me met één ding bezig te houden.

artiest: DEAD MAN RAY
song: Box
cassette: 50 minutes of Dead Man Ray
label/referentie: bootleg/niet in de handel

Box, een onuitgegeven nummer van Dead Man Ray met Rudy Trouvé. Het komt uit de bootleg 50 minutes of Dead Man Ray. Alle vergelijkingen lopen mank, maar dEUS werd in de beginperiode bekeken als de Belgische Nirvana. In het voorjaar van '94 pleegde Kurt Cobain zelfmoord en dat is Rudy Trouvé uiteraard niet ontgaan.

RUDY TROUVÉ: Ik had heel de tijd daar een beetje schrik van. Want je wordt ook vrij snel een half symbool, wat een beetje een eigenaardige situatie is die niet persé gezond is voor je psychologie. En met Kurt Cobain was het heel snel duidelijk dat de mens een zware hang naar roem had en toch heel trouw wou blijven aan zijn undergroundroots. En dat is toch iets dat heel moeilijk te combineren is, volgens mij. Zelf heb ik ook heel hard de neiging om trouw te blijven aan mijn undergroundroots. Dat is niet zozeer iets dat pleit voor mijn karakter of zo, maar ik heb gewoon geen alternatief. Ik denk dat ik een echt sterrenleven niet aan zou kunnen, dat ik daar niet stabiel genoeg voor ben, dat dat niet in mijn natuur ligt. Heel belangrijk voor mij was dat we in het begin slag aan het leveren waren en aan het veroveren waren, om het in militaire termen te zeggen. En dat paste nogal in mijn toenmalige filosofie. Ik kwam uit pure noise-kringen. Als de mensen gingen lopen dan hadden we het gevoel dat we overwonnen hadden. Wij speelden echt voor mensen die geïnteresseerd waren en op een zeker ogenblik was het ineens merkbaar dat die eerste rijen hoe langer hoe jonger werden, waar ik op zich niets tegen heb. Maar dat begon hoe langer hoe feller te worden: 16-jarige meisjes die tijdens het optreden ook meer aan het praten waren over de kleding en hoe de mensen eruit zagen op het podium dan dat die eigenlijk echt met de muziek bezig waren. En dat vond ik ook nogal griezelig.

artiest: dEUS
song: Roses
cd: In a bar, under the sea
label/referentie: Bang/Bang/20527

Roses uit In a bar, under the sea, de tweede langspeler van dEUS. Die verscheen in september '96. Rudy Trouvé speelde nog op een paar nummers mee, onder meer op Roses, maar Craig Ward was op dat moment al een tijdje de nieuwe gitarist. Zijn vuurdoop kreeg hij begin '96 op het memorabele Bazar Curieux Festival in Rotterdam. Exit Trouvé dus, maar dEUS heeft niet lang naar de opvolger moeten zoeken.

KLAAS JANZOONS: In ieder geval hadden we wel Craig in gedachten omdat we hem al kenden. En Tommy had zoiets: "als Rudy ooit stopt, dan vraag ik Craig". In die zin was het eigenlijk direct opgelost.

CRAIG WARD: He didn't ask me to be anything, he knew what I did. He knew me as a guitarist and a singer. In a lot of senses I was the obvious choice. In fact I was the only choice. He didn't have any other ideas. He even told me a year before Rudy quit: "If Rudy ever quits I'll be asking you". It was almost inevitable, when finally he calls me one day and said: "Okay, it happened, do you want a job?". I wasn't sure if I wanted to join. To tell you the truth I didn't make the decision quickly. I was in two minds, because obviously the band was already signed to a major label and I must admit that when the guys first started touring properly with a bus I just thought it sounded hellish. I honestly wasn't convinced at all that it was the right thing to do, that it was what I wanted to do with my life. But in the end I just thought: "Well, you've never been in a band that had a major deal before and you never going to know until you try how it's going to work out. You will for once in your life actually be getting your music out in the world and you might not get the chance again". So, obviously I talked myself round to it after a while: "Okay, go for it!"

JULES DE BORGHER: Ik heb Rudy altijd iemand gevonden die zo'n beetje de storende factor was in de groep, die er moest zijn, die direct dingen als bullshit beschouwde en zei "ik gooi er een gitaar over die alles verandert". Wat ik achteraf wat spijtig vind dat dat minder en minder gebeurde. Enfin, Craig heeft hem opgevolgd en waardig, denk ik, maar Craig is een totaal andere figuur en is veel melodischer bezig dan wat Rudy deed, wat ook de sound van de groep veranderde.

Maar die invloed van Craig Ward is nog niet zo groot op In a bar, under the sea. Pas op de volgende cd The ideal crash heeft hij echt zijn stempel gedrukt.

CRAIG WARD: I really didn't feel much like stamping my personality all over that record. I was just keen to fit in because they had such a good reputation on the first album. I was quite self-conscious, to say the least: "Oh my God, what if this sucks? Everyone will blame it on me."

artiest: dEUS
song: Nine threads
cd: In a bar under the sea
label/referentie: Bang/Bang/20527

Nine threads van Craig Ward, zijn belangrijkste bijdrage aan In a bar under the sea. Hij heeft sterker zijn stempel proberen te drukken op de volgende cd The Ideal Crash.

TOM BARMAN: Ik denk niet dat ik Stef ooit gefnuikt heb binnen dEUS. Je kunt niet Zita Swoon binnenlaten in dEUS. STEF KAMIL CARLENS: Ik heb ook nooit gezegd van: "ga eens opzij want ik wil mijn verhaal vertellen". Ah neen, want ik had mijn eigen groep, ik heb die nooit opgegeven. DANNY MOMMENS: Ik ging niet nee zeggen daarop, natuurlijk. dEUS was heel goed bezig, internationaal ook. JULES DE BORGHER: Want je zag ineens dat Danny toch wel het showelement is. RUDY TROUVÉ: Er was in ieder geval wel de sfeer van een internationale ambitie. Iedereen wou wel muziek maken en zag zichzelf niet als een Belgische groep. Ik heb ook een tijd in de Kempen gewoond en daar hadden veel groepen toch die mentaliteit van: als we buiten de Kempen kunnen spelen, dan zijn we al groot.

artiest: dEUS
song: Gimme the heat
cd: In a bar, under the sea
label/referentie: Bang/Bang/20527

Gimme the heat uit In a bar, under the sea, de tweede cd van dEUS. Die verscheen in september 1996. Drie weken daarvoor had Stef Kamil Carlens zijn laatste concert met de groep gegeven, op Pukkelpop was dat. Koud een jaar na Rudy Trouvé verloor dEUS dus een tweede muzikant.

RUDY TROUVÉ: Uit dEUS willen stappen, dat was wel een gangbaar fenomeen binnen dEUS. Ik denk dat enkel Jules en Tommy nooit de neiging hadden van uit dEUS te stappen.

KLAAS JANZOONS: Het ging ook al lang moeilijk, de combinatie van die twee groepen, met Moondog Jr dan. Stef wou echt ver gaan met die groep. Dat was ook de reden dat we grote kansen hebben laten liggen, zoals de tournee met Radiohead, met PJ Harvey. Dat maakte de zaken heel ingewikkeld: wij konden niet echt verder, Moondog Jr ook niet echt. Het was pijnlijk, maar het was de beste oplossing op dat moment.

CRAIG WARD: In fact the whole period when I had just joined the band, after Rudy left, seemed like Stef would quit every two months and Tommy would talk him out of it. We hadn't even done anything. We had just rehearsed a couple of months and Stef announced he was leaving. I thought: "Oh no, here we go, things will fall apart before we even got the chance to make just one record". But we managed to talk Stef into hanging around to work on "In a bar, under the sea". But he finally announced that he was definitely quitting about halfway through the recording sessions.

TOM BARMAN: Het verhaal is bekend: vijf weken "In a bar, under the sea", een hel. Een pauze van drie weken. Stef beslist ermee te stoppen. Vijf weken "In a bar under the sea", hemel als je wilt. Omdat de druk eraf was. Het was beslist.

STEF KAMIL CARLENS: Alhoewel ik een fantastische herinnering heb aan die sessie toen, dat was in de Galaxy Studio's. Ik vind dat nog altijd een heel mooie plaat. Er waren heel veel spanningsmomenten, maar ik heb er een goede herinnering aan en ik heb er met heel mijn hart aan meegewerkt. Maar ik moest weg, dat was duidelijk. Ik moest het op een bepaald moment eens doen, maar ja, wanneer? Er was nooit tijd, er stonden altijd nog tien of twintig of dertig of veertig concerten geboekt. En we gingen nog een plaat maken en we gingen nog een tv doen en nog dit. Ik kon niet weg, ik kon niet gemist worden. Wie ging er dan bassen? Er was geen tijd om een andere bassist in te werken en wij waren ook heel verweven. Maar op een bepaald moment heb ik het gewoon moeten doen. Want ik kon niet meer, ik ging doodgaan. Ik zeg: "Ik ben weg". En die: "Watte?". Ik zeg: "Ja, sorry, ik moet weg". En ambras en discussies en frustratie natuurlijk. Ik snap wel dat dat voor Tommy niet plezant moet geweest zijn. Want die ging juist aan zijn nieuwe tournee beginnen en het ging nog beter gaan dan het al gegaan was. Dus, ik ben er niet fier op, maar ik had geen keuze. Ik moest weg, ik ging anders kapotgaan. Ik ging hem dood doen, allee, ik kon hem niet meer zien.

artiest: ZITA SWOON
song: Coda: a song of two humans - Giving up the hero
cd: Music inspired by Sunrise, a film by F.W. Murnau
label/referentie: PIAS/PIAS/BIAS 341 CD

Zita Swoon met twee nummers uit Music inspired by Sunrise, a film by F.W. Murnau. En daarvoor hoorde je op een rij Rudy Trouvé, Klaas Janzoons, Craig Ward, Tom Barman en Stef Kamil Carlens. Toen In a bar, under the sea verscheen, was Stef Kamil bezig met de opname van de eerste Zita Swoon cd. Of de tweede zo je wilt, want dezelfde groep mensen had eerder al een plaat gemaakt als Moondog Jr. Maar ze hebben die naam moeten veranderen om juridische problemen te vermijden met de Amerikaanse blueszanger Louis Moondog Harding. Die eerste plaat van Zita Swoon was dus een soundtrack bij de stomme film Sunrise en daaruit kreeg je daarnet Giving up the hero. Maar terug naar het vertrek van Stef Kamil Carlens uit dEUS. Kon Tom Barman dan niet een stap opzij zetten zodat er in dEUS voldoende plaats was voor hem én Stef Kamil?

TOM BARMAN: Ik denk niet dat ik Stef ooit gefnuikt heb binnen dEUS. Ik heb dat voorgesteld, maar dat is het punt niet. Je kunt niet Zita Swoon binnenlaten in dEUS, of toen was dat Moondog Jr. Zo gaat dat niet. Stef heeft zijn eigen muziek en die moet hij brengen en het gaat niet door een stapje opzij te zetten. Dan heeft hij nog niet genoeg plaats, omdat hij gewoon die entiteit als Zita Swoon wou uitwerken. Dus dat is irrelevant. Craig heeft niet die neiging, Craig ziet zichzelf niet als een songschrijver.

STEF KAMIL CARLENS: Tom schrijft de meeste songs. Hij was ook degene die de meeste songs zong. Het was en het is zijn verhaal, natuurlijk bijgedragen en ondersteund en geïllustreerd door andere mensen hun verhalen. Die dan misschien niet op de voorgrond zaten, maar die wel te horen waren. Ik heb dat ook nooit een probleem gevonden. Ik heb ook nooit gezegd van: "Ga eens opzij, want ik wil mijn verhaal vertellen". Nee, want ik had mijn eigen groep, ik heb die nooit opgegeven. Dus ik had mijn verhaal. Natuurlijk, op de duur werd dat een kwestie van tijd. Er was geen plaats meer voor mijn groep, want dEUS speelde heel de tijd. Plus dat er dan ook nog platenfirma's zijn, die komen altijd alles verbrodden, allee, niet altijd, maar het is gebeurd. Die zeggen: "Je moet je daarop concentreren". Want ze willen daar geld mee verdienen en blablabla. Wat natuurlijk voor mij totaal uitgesloten was, want ik kon en kan niet leven zonder mijn ding te kunnen doen. Ik sta heel graag naast iemand en ik ben heel graag als artiest ter beschikking van iemand. Dat doe ik nog altijd graag, maar ik moet mijn eigen ding kunnen doen. En als dan zo'n platenfirma begint moeilijk te doen en er zijn al wat spanningen, ja, op de duur escaleert dat. Ook dat vind ik eigenlijk helemaal niet belangrijk, want uiteindelijk gaat het over dEUS, dat echt een schoon verhaal was en dat is ook wat ik ervan onthouden heb. Ik denk nooit na over die spanningen. Waar hadden we nu weer juist ruzie over? Ik denk aan dat moment met Tom toen op het podium. Of met Rudy. Of met Klaas. Of toen in dat café. Of op dat strand. Dan denk ik: dat was plezant en dát wil ik onthouden, al die shit wil ik niet onthouden. Die is er geweest, maar die is totaal niet interessant.

artiest: dEUS
song: Disappointed in the Sun
cd: In a bar, under the sea
label/referentie: Bang/Bang/20527

Disappointed in the Sun, ook uit In a bar, under the sea. Toen Rudy Trouvé vertrok, was Craig Ward de voor de hand liggende vervanger. Maar voor Stef Kamil Carlens echter stond er geen vervanger klaar. Integendeel.

KLAAS JANZOONS: Dat was een groter probleem. Plus dat Stef ook een heel belangrijke functie had als zanger, wat toch heel hard de stijl beïnvloedt, de klank van een groep maakt. We hebben dan audities gedaan voor een bassist en daar is dus niets uitgekomen. Dat werkt niet bij ons van audities te doen, we moeten gewoon iemand tegenkomen.

JULES DE BORGHER: En zeker geen slechte muzikanten die we hier gezien hebben. Maar bij een groep komt er meer bij kijken dan goed kunnen spelen. Je moet beseffen dat je daarna op tournee gaat en een jaar, twee jaar op elkaars smoel moet kijken, een bus delen, hotelkamers delen, constant met elkaar optrekken. En dat is soms belangrijker dan iemand die perfect speelt. Het is in die zin dat we voor Danny geopteerd hebben, omdat hij toch wel een beetje meer rock & roll-attitude had dan de mensen die we toen gezien hadden.

Danny is Danny Mommens. Op dat moment speelde hij in The Sex Machines. En met zijn vriendin Els Pynoo vormt hij Vive la Fête, waarmee hij de voorbije jaren veel succes heeft gehad. Een plekje in dEUS zag hij meteen zitten.

DANNY MOMMENS: Ik vond dat fantastisch, ook omdat ik me met Tommy goed amuseerde. We hadden met wat vrienden van Tommy en mij een groepje, tENERIFE. We hebben een paar optredens gedaan, dat was precies een inloop. En dan kwam het dat ze mij vroegen. Ik ging niet "nee" zeggen natuurlijk! dEUS was heel goed bezig, internationaal ook. Ik was fier dat ze mij vroegen. Eigenlijk ging het wel om het bassen en niet om het zingen. Gemakkelijk was dat niet, ook naar de buitenwereld toe, omdat veel mensen het wel heel erg vonden dat Stef ermee stopte, denk ik. Maar ik deed gewoon mijn manier van zingen of de kleine zanglijntjes die ik voor mij nam en ze hebben me daar altijd in laten doen. Wat ik zag zitten om te zingen, deed ik. En de andere dingen nam Craig dan over. Ik heb ook eens gevraagd naar de partituren. Dan vonden ze toch: de partituren gaan we je niet geven, je moet dat zo maar kunnen uitzoeken, anders ben je ook niet echt bekwaam.

JULES DE BORGHER: In het begin heb ik sterke twijfels gehad over Danny, omdat in vergelijking met Stef hij een minder begenadigde muzikant is. Stef overdreef soms in zijn muzikaliteit: wat veel loopjes, een beetje ingewikkelder maken dan dat hij eigenlijk aankon, maar hij is wel prettiger om mee te spelen, vanuit muzikaal oogpunt. Terwijl Danny eerder iemand is die meer rechtdoor speelt, iemand die ritme geeft. Ik vind Danny zeker geen slechte muzikant, dat wil ik zeker niet zeggen. Maar hij hecht toch wel meer belang aan "hoe sta ik op het podium en hoe vinden de mensen mij?". Uiteindelijk is dat goed gegroeid. Want ik herinner me ­ dat was op Pukkelpop ­ dat Danny voor de eerste keer kwam meespelen en op het einde twee nummers heeft meegedaan en ik dacht: "oei, wat gebeurt hier?". Want je zag ineens dat Danny toch wel het showelement is: hand in de lucht, voet op de box, veel meer dan Stef had.

artiest: dEUS
song: Opening night
cd-single: Fell off the floor, man
label/referentie: Bang/Bang/20535

Waartoe de mooie ogen van Chantal Pattyn kunnen leiden! Je hoorde Opening night in de versie die in 1996 is opgenomen voor Bassta van Studio Brussel. Maar laten we het eens over iets anders hebben dat vaak met dEUS in verband wordt gebracht: de Antwerpse sien. Halverwege de jaren '90 was daar volop sprake van.

STEF KAMIL CARLENS: Die Antwerpse sien, ja, zie, in het begin maakte ik mij daar druk over. Maar maak ervan wat je ervan wilt maken.

RUDY TROUVÉ: Een Antwerpse sien is iets heel dankbaars voor de pers om dood te knuffelen en ook heel dankbaars om ermee te lachen en te verstoten. En dat ermee lachen en verstoten is nog relatief meegevallen, want ik had dat veel erger verwacht.

De Antwerpse sien was natuurlijk dEUS, Zita Swoon, alle bands van Rudy Trouvé, maar ook Die Anarchistische Abendunterhaltung, Flowers for Breakfast, Think of One en eigenlijk iedereen die in Antwerpen muziek maakte.

CRAIG WARD: There is a scene everywhere, you know. Any town in the world has any number of musicians making any amount of music. All it takes is for some journalist to identify some musical direction or some kind of collective spirit and suddenly it's a scene. And that's a very arbitrary thing to do, you know.

RUDY TROUVÉ: An sich was er wel een Antwerpse sien, maar er is altijd een sien in gelijk welke stad of dorp, want het zijn altijd dezelfde typen mensen die bijeen hokken in bepaalde cafés en eindeloos over muziek lullen en met groepjes bezig zijn. En er was ook de tijdsgeest, een soort jazzattitude van met iedereen in diverse groepjes te zitten en zo. En niemand had een cent en iedereen was heel begeesterd bezig met zijn ding.

STEF KAMIL CARLENS: Tof hé, ik bedoel: ze hebben het over ons, plezant. Wat kan ik er meer over vinden? Ik weet alleen maar wat het is, wat ik zie: ik speel graag eens met Buni en Simon en Roel en Han van de Anarchisten, heel graag, maar ik woon er niet mee in een commune of zo. Wij zijn heel verschillende mensen en heel verschillende artiesten. Ik ben een individu, ik ben een artiest, ik heb iets te zeggen dat niet hetzelfde is als Tom of Roel of Buni. Maak dat er ook niet van. Dat stoorde mij altijd. Ik ben een individu. Ik ben nog jong, maar ik schrijf songs, ik heb mijn verhaal, ik heb mijn verleden, ik ben ik, ik heb mijn onnozele look. Zie naar mij, zie naar de Antwerpse sien, zie naar mij, ikke, Stef Kamil. Dat bedoelde ik altijd, versta je?

artiest: MOONDOG JR.
song: Shall I let this good man in?
cd: Everyday I wear a greasy black feather on my hat
label/referentie: Island/Universal/524 157-2

Shall I let this good man in? uit Everyday I wear a greasy black feather on my hat, de enige cd van Moondog Jr. Bon, we willen aannemen dat het idee van de Antwerpse sien in de hoofden van journalisten is ontstaan. Maar dat is ook logisch, want als buitenstaander zie je beter gemeenschappelijke kenmerken dan wanneer je deel uitmaakt van de actie. En bovendien hadden de artiesten toch wel contacten met elkaar en dat had ook zo z'n gevolgen.

KLAAS JANZOONS: Ik denk dat mensen elkaar heel hard kunnen inspireren en een voorbeeld zijn voor elkaar. En als het dan voor een groep lukt, allee, ik zal niet zeggen dat dEUS perse een motivatie was, maar het hangt gewoon in de lucht. Je voelt dat het kan. En in die zin kun je misschien van een sien spreken. Maar ik denk niet dat er qua muzikale stijl veel overeenkomsten zijn. Het enige misschien is dat Antwerpse groepen de muziek niet klassiek aanpakken, maar nogal eigenzinnig doen en dat er nogal veel stijlen worden vermengd en zo. Maar dat kan ook toeval zijn. Ik weet niet of het de lucht hier is of de hoogte van de kathedraal of het water van de Schelde dat de muzikale smaak van de mensen

RUDY TROUVÉ: Er was in ieder geval wel de sfeer van een internationale ambitie. Iedereen wou muziek maken en zag zichzelf niet als een Belgische groep. Ik heb ook een tijd in de Kempen gewoond en daar hadden veel groepen de mentaliteit van "als we buiten de Kempen kunnen spelen, dan zijn we al groot".

Wat er ook van zij, feit is dat het succes van dEUS bij honderden Belgische groepjes het geloof in eigen kunnen heeft vergroot.

JULES DE BORGHER: Dat zal wel meegespeeld hebben, maar niet alleen op Antwerps vlak, denk ik. Als mensen zien dat een groep succes heeft, zoals dEUS, gaan meer mensen beseffen dat ze dat ook kunnen, zowel in Limburg als in Brussel als in Brugge als in Gent. Dat het inderdaad wel motiverend werkte: we kunnen het allemaal.

STEF KAMIL CARLENS: Ja, dat is schoon, dat wil ik er wel over denken, dat dat zo was. Wij hadden dat nummer "SUdS & SodA", dat echt een tof nummer was, en de Anarchisten die spelen dat ineens op hun cello en op hun viool, zonder woorden dan nog, gewoon met hun instrumenten. Wow! In die zin is dat natuurlijk wel van: "wij doen iets en die reageren er op hun manier op". Dat is plezant natuurlijk, dan is er leven in de brouwerij. Dat is plezant.

artiest: DIE ANARCHISTISCHE ABENDUNTERHALTUNG
song: SUdS & SOdA
cd-single (van dEUS): SUdS & SOdA
label/referentie: Island/Universal/854 347-2

SUdS & SOdA door Die Anarchistische Abendunterhaltung. Maar het komt van de de gelijknamige cd-single van dEUS. Let wel: niet de originele Belgische versie op Bang, maar de internationale release die op Island is verschenen.

TOM BARMAN: Laten we rocken, laten we doen wat we al jaren doen: schone nummers schrijven en lawaai maken en heel zacht zijn.

CRAIG WARD: Tom is probably pathological incapable of making music which isn't pop. JULES DE BORGHER: Ik voelde dat er een spanning was tussen mij en Tom waarvan ik zelf niet goed wist: "wat is er hier aan de hand?".

artiest: dEUS song: Everybody's weird cd: The ideal crash label/referentie: Island/Universal/524 643-2

Everybody's weird uit The ideal crash, de derde en voorlopig de laatste cd van dEUS. Ze verscheen in 1999 en verschilt duidelijk van de vorige In a bar, under the sea. Het is ook de meest homogene plaat van de groep. The ideal crash is de eerste cd waarop de nieuwe bassist Danny Mommens meespeelt. En het is ook de eerste waarop Craig Ward zijn stempel heeft durven te drukken. Dat hoorde je hem hier twee weken geleden zeggen. Misschien zijn die personeelswissels dus wel de oorzaak dat de drie dEUS-cd's zo verschillend klinken? Antwoord van Tom Barman, Klaas Janzoons en eerst Craig Ward:

CRAIG WARD: I think that has probably got a lot to do with it. You can clearly hear that on "The ideal crash": the absence of Stef and the much greater presence of me. It's a completely wildly different record from "In a bar, under the sea". I certainly think there was also this sort of decision between "In a bar, under the sea" and "The ideal crash" about how we going to make it, a sort of conscious policy decision, which must have had a big effect on changing the sound.

TOM BARMAN: Het zal ook te maken hebben met de locatie waar we ze hebben opgenomen en met de persoonlijke gemoedstoestanden van de mensen. En het is ook een evolutie hoop ik, in de zin van dat ik denk dat we op "The ideal crash" erin geslaagd zijn om een geheel te vormen, om een plaat te maken die er als geheel staat, daar waar het geheel op "In a bar, under the sea" ver zoek was. Dus het is een combinatie van de wissels, maar ook van muzikale evolutie, van leren van je eigen fouten en van kritiek hebben op je eigen werk en een reactie te geven op je eigen werk.

KLAAS JANZOONS: Dat heeft zeker met de personeelswissels te maken, maar het is ook zo dat wij geen twee keer dezelfde plaat maken. Ten eerste willen we dat niet. Ten tweede veranderen de tijden en bijgevolg de muzikale invloeden. Plus meestal als we een plaat maken, spelen we die ook nog eens een jaar live en dan hebben we zeker geen zin om nog eens in diezelfde stijl terug Ik denk dat dat de voornaamste redenen zijn. Ik denk dat bij dEUS weinig dingen een bewuste keuze zijn. We hebben altijd heel veel plannen en stellen dingen voorop, maar of we die vooropstelling dan halen, is een andere zaak. Ik weet nog dat we van onze laatste plaat het er allemaal over eens waren dat we er een dansplaat van wilden maken, maar het is allesbehalve een dansplaat.

artiest: dEUS
song: Magdalena
cd: The ideal crash
label/referentie: Island/Universal/524 643-2

Magdalena uit The ideal crash. Ook Danny Mommens heeft het meegeschreven.

DANNY MOMMENS: Dat was toch ook een fijn gevoel dat ze iets van mij gebruikten. Zo was het dan wel vertrokken, denk ik, dat ze me lieten voelen dat ik ook inbreng mocht hebben. Ik ben er wel voorzichtig in geweest, want ik voelde mij niet echt Stef of zo. Ik voelde mij nog niet echt dEUS. Ik voelde mij altijd nog wel een vervanger. Ik wou me niet echt gaan moeien: ik wil het zo of zo. Dat liet ik helemaal aan hen over.

TOM BARMAN: "The ideal crash" was heel hard een gevecht tussen mij en Craig. Ik wou het heel spacey houden. Ik was toen zwaar beïnvloed door groepen die niet noodzakelijk klonken als een groep, maar als een studioproject. Craig wou dat absoluut niet en daar is "The ideal crash" heel hard een gevecht van. Nu lopen we gelijk, nu willen we allebei klinken als een groep. Ik ben dus eigenlijk bijgedraaid, omdat ik mijn studioproject nu met Magnus heb kunnen doen.

CRAIG WARD: I have no regrets making "The ideal crash" the way we did at that time. It was a conscious decision. Tommy and I were both very keen to distance ourselves from the whole lo fi, indie aesthetic and just take our time and spend money and really try and craft something much more accomplished or whatever. I don't want to do it again. I was so sick of it by the end I left Tommy and Dave Bottrill mix the last two or three songs on their own. I just thought: "I've had enough". I kind of put my foot down and when I did it I knew I would probably regret it. I hate not being there for the mixing. I'm going to listen back and they're going to be things about it I would have changed. But I felt I had kind of had to make a point. It's a good record, I heard it just last night actually in the pub downstairs and I was quite pleasantly surprised by it. But I just don't want to do that again.

artiest: TOM BARMAN ­ GUY VAN NUETEN
song: Luxury
cd: Live
label/referentie: Universal/Universal/986 5925

Tom Barman & Guy Van Nueten met Luxury. Na The ideal crash is het nogal stil gebleven rond dEUS, maar niet rond Barman: hij draaide de film Any way the wind blows, met technoman CJ Bolland Magnus vormde hij Magnus en sporadisch speelde hij met pianist Guy Van Nueten. Hij heeft blijkbaar anderen nodig om zijn ideeën tegen af te zetten.

TOM BARMAN: Ik vind dat in ieder geval het plezantste. Ik zoek het blijkbaar op, dus het zal ook wel aan mij liggen. Ik zou me echt vervelen met een stel studiomuzikanten of mensen die perfect doen wat je zegt.

Van Barman & Van Nueten is een maand geleden Live verschenen en daarop vind je ook Luxury van daarnet, een song die Barman eigenlijk voor Magnus had geschreven.

TOM BARMAN: Magnus is geen nevenproject. Ik wil Magnus ook blijven doen omdat het heel goed is meegevallen, maar dat nevenprojectgedoe is een oud zeer in de zin van: mensen zien mijn film ook als een nevenproject, terwijl ik dat wou doen vóór ik muziek maakte. Magnus is heel simpel, gewoon omdat ik zot werd van alle voorbereidingen van de film. Het is ook eindelijk wat ik op "The ideal crash" al wou aanraken: wat meer de elektronische kant, meer de dansbare kant, minder tekst, minder gaan voor de emo, meer voor de fysiek. En voilà, ik ben CJ tegengekomen en we zijn gewoon de studio ingekropen.

En de cd van Magnus zou eind januari in de winkel moeten liggen. Hij zei het net: film is dus niet iets wat Barman naast de muziek wou doen, hij was er al mee bezig voor hij met muziek begon. Maar wat is de link tussen beide?

TOM BARMAN: Ik denk dat je de luidheid en de zachtheid van dEUS ook in de film ziet. Ik probeer daar niet te veel over na te denken of te analyseren, maar voor mij komen ze van dezelfde plaats. Het is zeker niet een klik. Het beste voorbeeld daarvoor: ik wou, dat was een rationele beslissing, geen muziek van mezelf in de film, juist om ze te scheiden, maar de realiteit heeft dat volledig tegengesproken omdat ik toen met Magnus in de studio zat. Ik zat in dezelfde frame of mind. En op een bepaald moment hadden we een nummer nodig en "Summer's here" had niets met de film te maken, maar het paste er perfect op. Voilà, dat is het bewijs: ik kan rationeel zoveel zeggen als ik wil, "neen, geen muziek, ik zal ze niet mengen, want anders krijg ik gezever", maar op een bepaald moment zet ik het er in en er is geen halve seconde meer over nagedacht, dat moest er gewoon op.

artiest: MAGNUS
song: Summer's here
cdsingle: Summer's here
label/referentie: Island/Universal/980 7813

Summer's here van Magnus is de muziek bij de openingsscène van Any way the wind blows. dEUS is al een paar maanden bezig met de voorbereiding van een vierde cd. Het is bijna een traditie: ook nu is de bezetting veranderd. Stéphane Misseghers vervangt drummer Jules De Borgher. Maar in tegenstelling tot Rudy Trouvé en Stef Kamil Carlens is Jules De Borgher niet vrijwillig eruit gestapt. De problemen zijn ontstaan vorige zomer toen dEUS op Rock Werchter heeft gespeeld. Als voorbereiding heeft de groep toen in het buitenland een handvol concerten gegeven. Jules De Borgher:

JULES DE BORGHER: Ik voelde dat er een spanning was tussen mij en Tom waarvan ik zelf niet goed wist: "wat is er hier aan de hand?". Er zijn een aantal dingen gebeurd die voor hem niet door de beugel konden en waar ik zelf ook spijt van heb. Ik had op dat moment moeilijkheden met soundchecks die nooit goed verliepen voor mij. Er waren soundchecks die ik gewoon niet aankon om één reden: ik was een beetje te lang blijven boemelen in Portugal en dat heeft heel die reeks optredens blijven doorwerken bij mij. Ik had dat nog nooit meegemaakt, ik had echt iedere keer de track. De optredens zelf waren prima, maar de soundchecks waren een frustrerende activiteit. Dat heeft voor hem de knoop doen doorhakken, denk ik. Hij voelde zich niet meer gerust, niet meer op zijn gemak.

TOM BARMAN: Kijk, de drums is een baken in de groep en ik was het gewoon beu om in iemand anders zijn plaats te moeten stressen. Ik zeg met zoveel woorden: er waren momenten dat je op Jules niet kon rekenen. Dat is een afschuwelijk gevoel en dat kun je één keer door de vingers zien of twee keer of honderd keer, maar dan komt er een moment dat je dat beu bent.

JULES DE BORGHER: Het feit dat ik eigenlijk van nature geen studiomuzikant ben, maakt dat in het verleden eigenlijk veel werk werd uitbesteed, dat bleef ook in zijn hoofd hangen: misschien steken we er veel tijd in en kan ik zoeken naar iemand die gewoon beter is.

TOM BARMAN: Jules heeft ongelooflijk veel kwaliteiten en zal bepaalde dingen nog altijd het beste doen van alle drummers die ik ken. Maar het is afwegen, gedeeltelijk ook welke richting we uitgaan met de volgende, hoe we willen opnemen. Dat heeft er allemaal mee te maken. Dus ja, dat is een pijnlijk moment geweest, ik was daar niet goed van en ik ben er, als ik erover nadenk, nog altijd niet goed van. We hebben er ook nog niet serieus over gepraat daarna. Het is gebeurd toen, ik heb dat toen gezegd, ik heb met hem afgesproken, maar dat is afmaken met uw lief na een serieuze relatie. Ik herinner me dat hij toen zei dat hij van bepaalde argumenten er absoluut wel kon inkomen, maar er zullen er ook zeker wel zijn waar hij van zegt dat hij er niet kan inkomen. Het blijft pijnlijk.

JULES DE BORGHER: Persoonlijk hebben we geen wrevel, maar zo'n dingen gebeuren niet zonder dat je er niets bij voelt. Ik heb me er ook wel een maand echt wel slecht bij gevoeld, dat dat allemaal ineens op mijn kop kwam. Maar we hebben geen ruzie, het is niet dat ik hem ineens niet meer kan uitstaan of omgekeerd.

artiest: dEUS
song: The magic hour
cd: The ideal crash
label/referentie: Island/Universal/524 643-2

The magic hour van dEUS. Craig Ward heeft eind '99 de groep met slaande deuren verlaten, maar is nu weer present in de nieuwe dEUS. Maar zeg niet zo maar dat hij opnieuw lid is. Ward ziet zichzelf meer als een vrije vogel die nu op het dEUS-nest is neergestreken en misschien over afzienbare tijd weer wegvliegt. Hij wil weinig te maken hebben met alle niet-muzikale beslissingen en zich volledig op de muziek kunnen concentreren. Want daarvoor heeft hij acht jaar geleden toch de stap naar dEUS gezet.

CRAIG WARD: I think at first I found it slightly liberating: this is your full-time project, job, pursuit, whatever. Although ultimately it's normal you going to start to resent that a little after a while. I think that's maybe quite a bit part of why we stopped, when we did there, at the end of '99. I certainly felt that we had just become this huge machine that I didn't feel I had any control of my place and that it was just too many people depending on that machine. It seemed round about "The ideal crash" it just became dEUS the big corporate rock touring machine and by that point I must admit it started to bring me down a bit. I thought this was not how it was supposed to be.

KLAAS JANZOONS: Toen we ons laatste optreden speelden, in Tel Aviv was dat, had ik zoiets van: misschien is het wel de laatste keer. Niet dat er reden toe was, maar omdat ik ook wel weet dat zo lang die trein rolt iedereen er op blijft zitten, maar vanaf dat dat stopt, gaat iedereen zijn eigen weg. Dat kan wel eens leiden tot het einde van de groep. Maar het is niet zo en ik ben er wel blij om. Ik ben daar altijd heel nuchter in geweest. Ik vind het zeker niet erg dat het zolang heeft geduurd.

DANNY MOMMENS: Het had ook nog langer kunnen duren of het had er ook nooit meer van kunnen komen, denk ik. Er is altijd zo'n onzekerheid geweest van zouden we nog opnieuw beginnen of niet. Ik heb het ook nooit gevraagd aan iemand, we hebben het er nooit over gehad en nu ineens zijn we toch terug. Ik vind het plezant om nu terug te doen, maar ik vond het ook niet erg als het moest voorbij zijn geweest, voor mijn part.

Danny Mommens, die met Vive La Fête de afgelopen jaren erg succesvol is geweest. Stef Kamil Carlens is indertijd uit dEUS gestapt hij zich volledig op zijn eigen band wou toeleggen. Bestaat dat gevaar ook niet met Danny Mommens?

TOM BARMAN: Vrees ik geen herhaling? Goh, neen, tot nog toe niet. We zijn allemaal een dagje ouder, in de zin van: goede afspraken maken. En tournees zoals dEUS deden, doen zij niet. Het is elke keer maar drie, vier dagen. Ik heb de indruk dat ook die catwalk-toestanden al wel wat over zijn. Dus ik voorspel daar niet al te veel problemen in.

DANNY MOMMENS: Ik vind dat als je met dEUS begint, dEUS dan wel voorrang moet krijgen. Het is ook niet slecht om even Vive La Fête aan de kant te zetten. Daar heb ik niet aan getwijfeld, dat zou te egoïstisch zijn: nu gaat mijn eigen project goed genoeg, ik heb geen tijd meer voor jullie, zoek maar iemand anders. Dat zou niet goed geweest zijn, ook niet voor dEUS, dat is weer te veel verandering, want dan is het eigenlijk dEUS niet meer.

artiest: BARMAN & WARD
song: Thirteen
cdsingle (van dEUS): Sister dew
label/referentie: Island/Universal/562 107-2

Thirteen van Alex Chilton door Tom Barman en Craig Ward, live opgenomen in 1997 en twee jaar later op de single Sister dew gezet. De nieuwe cd is gepland voor het najaar van 2004, maar met dEUS weet je natuurlijk nooit. Wél staat vast dat de groep bij Island mag blijven, de platenfirma die Tom Waits géén nieuw contract wou aanbieden.

TOM BARMAN: Er is eigenlijk nooit over gediscussieerd, het was nooit van: "zullen we?". Zij hebben het direct verlengd. Dat is een ongelooflijk gevoel omdat die paniekscenario's wel door mijn hoofd zijn gegaan. Want je bent 21 jaar, je tekent bij een multinational, een major, je maakt maar platen en dat is de normaalste zaak van de wereld. Maar hoeveel artiesten hebben het niet meegemaakt dat dat ineens wegvalt? Hoeveel grote artiesten, veel groter, veel mensen die veel meer hebben gedaan dan wij? Denk maar aan een Tom Waits. Ze hebben zijn contract niet verlengd, onnozele kloten. Alleen al puur uit prestige moeten ze die houden.

Maar wie weet wordt dEUS wel de prestigeact van Island? Want al vindt Barman het dom dat ze Tom Waits hebben laten gaan, voor het overige heeft hij geen klachten.

TOM BARMAN: Die mensen geven ons nu alles wat we nodig hebben voor onze volgende plaat. En dat is toch ook iets wat ik niet for granted neem. Want er is zware crisis en we hebben bij hen niets anders dan schulden. Onze laatste plaat heeft 12 miljoen gekost en heeft dat niet opgebracht. Maar ik weet niet of ik daar dan niet naïef in ben? Ik zie wat er gebeurt, ik zie enthousiasme voor de nieuwe dEUS-plaat en ik zie dat ze ons geven wat we vragen. Ik moet nog meemaken hoe het nu effectief gaat, want we hebben altijd onze zin gedaan. Ik zie het niet veranderen in die zin dat ze direct betrokken zullen zijn, maar misschien dat er wel meer dialoog zal zijn. Aan de ene kant wil ik heel hard mijn zin doen, maar ik hoef niet rond de pot te draaien: het is een ongelooflijke luxe om binnen het kader van zo'n machine je ding te kunnen doen. Een machine die zo'n funderingen heeft, zo'n traditie heeft, zo'n geschiedenis heeft en tegelijkertijd zo'n power heeft, om daar je ding binnen te kunnen doen is voor sommigen angstaanjagend en voor sommige puristen not done, maar wij hebben altijd mogen doen wat we wilden. Dus dat is een huis, op een of andere manier een thuis.

En uiteraard is het nog veel te vroeg om te zeggen hoe de nieuwe plaat zal klinken, maar toch een kleine poging om een tipje van de sluier te lichten:

TOM BARMAN: Ik ben veel relaxer tegenover hoe dat dEUS zal klinken omdat ik Magnus heb gedaan, omdat ik nu niet meer de behoefte heb om met dEUS te gaan werken met loopjes. Nee, laten we rocken, laten we doen wat we al jaren doen: schone nummers schrijven en lawaai maken en heel zacht zijn. Voilà, die spanning terug.

CRAIG WARD: I think Tom is probably pathological incapable of making music which isn't pop. The man has a very strong sense of melody, much more so that I do. I have my moments of being melodic, but I'd also be perfectly happy playing in a band that just had no tunes and produced violent noise. I can go there, I can be more extreme. Tom is just a natural tunesmith.

TOM BARMAN: Ik heb zo nu dat we aan het spelen zijn, ik kreeg zo een heel aangenaam gevoel ­ godverdomme, met alles wat er is gebeurd en met al die roddels die er zijn geweest, stoppen, het is gedaan, na de Stef zal het op niets meer trekken en dit en dat ­ dat wij er best fucking nog wel lang zouden kunnen zijn. Als we zo de tijd af en toe nemen en dan eens twee platen na elkaar maken. En dat gaf me een heel warm gevoel, dat het best kan dat er nog drie, vier, vijf platen komen. Terwijl er echt een moment is geweest dat ik dat niet dacht. Ik word nogal makkelijk meegesleept met wat ik bezig ben. Met Magnus heb ik me ontzettend geamuseerd. Die plaat is nu bijna af. Dan dacht ik van: al die Weltschmerz in al die dingen. Maar dat is dan weer nonsens, want dan schrijf ik een zacht nummertje en ben ik daar helemaal mee meegesleept. Dus, er zijn wel momenten geweest, maar nu dat het fysiek, dat we er nu mee bezig zijn, heb ik echt zo'n gevoel van: waarom niet? Dat zou ook weer een contrair gegeven zijn: dat wij nog heel de hoop overleven.

artiest: dEUS
song: If u don't
cd: Live @ Rock Werchter 2002
label/referentie: Studio Brussel-opname/niet in de handel

dEUS

- press in dutch / prensa en neerlandés :

muziekcentrum.be - the travelguide
reisboeken.be - the travelguide
gomagazine.nl - the travelguide, the release party
telenet.be - the travelguide
telenet.be - Ronda Personal
3voor12.vpro.nl - the release party
20six.nl/neskebeks - release party
de volkskrant - deus in ronda
deus in ronda pics
kindamuzic - het andere andalucia
belpop.com - kleintje andaloes
cucamonga - deus ex machina
kwadratuur - cd-bespreking
knack - ideal crash bespreking
geschiedenis belgische muziekindustrie
Ronda - Het Laatste Nieuws

- press in spanish + french
- prensa en espanol y francés:

indyrock.es - Think Of One
indyrock.es - vive La Fete
indyrock.es - dEUS
le cargo - interview deus
mondosonoro - dEUS
indyrock.es - DAAU
dpm-cultura.org - DAAU
mtv.es - Francoiz Breut
turismoderonda.es - Ronda Personal
andalucia24horas.com - Ronda Personal
clubcultura.com - Ronda Personal

- press in english / prensa en ingles :

mondomix - daau
biography - daau
interview tom barman